Badania Scyntygraficzne SPECT/CT

Badanie całego ciała lub odcinka – jednofazowe

Wskazania nie onkologiczne:

1. Choroby kości, stawów i tkanek miękkich:

• zapalenia/zakażenia kości i stawów, zwłaszcza o charakterze wieloogniskowym;
• powikłania po operacjach endoprotez stawowych – obluzowanie, zapalenie/zakażenie;
• martwice niedokrwienne: choroba Perthes’a i inne u młodzieży i ludzi dorosłych, zawały kości;
• dysplazje kości;
• schorzenia metaboliczne (choroba Pageta, złamania osteoprotyczne, osteartpatia płucna, osteodystorfia nerkowa, nadczynność przytarczyc);
  przypadki sądowo-lekarskie – utajone urazy narządu ruchu, zespół „maltretowanego dziecka”;
• urazy sportowe;
• choroba zwyrodnieniowa kości i stawów (niejasne wyniki MR, zwłaszcza zapalenie stawów międzywyrostkowych);
• bóle kostno-stawowe nieznanego pochodzenia.

Wskazania onkologiczne:

2. Choroby nowotworowe:

• przerzuty nowotworowe do kości – ocena stopnia zaawansowania, odpowiedzi na leczenie
  i skuteczności leczenia;
• kwalifikacja do radioterapii wewnętrznej (89Sr, 153Sm-EDTMP, 186Re HEDP) przerzutów aktywnych osteoblastycznie;
• nowotwory pierwotne kości – ocena zakresu zajęcia kości przed planowaną amputacją, wykrywania aktywnych osteoblastycznie i mieszanych przerzutów (ocena stopnia zaawansowania, odpowiedzi na leczenie i skuteczności leczenia);
• nowotwory łagodne kości – kostniak, włókniak kostniejący, wyrośla kostne;
  choroby układowe – histiocytowa, białaczki.

Preparat radiofarmaceutyczny

Do badań stosuje się preparaty zawierające związki fosforowe (MDP – sól sodowa kwasu metylenodifosfonowego) znakowane 99mTc. Radiofarmaceutyk nie daje samodzielnych uczuleń,
nie jest kontrastem jodowym.

Przygotowanie do badania pacjenta

Dobre nawodnienie organizmu pacjenta po wstrzyknięciu preparatu – wypicie co najmniej 0,5 – 1 l płynu
i częste korzystanie z toalety. Zebranie wywiadu (kwestionariusz) zawierającego informacje o:

• chorobie zasadniczej i innych schorzeniach (m.in. nerek),
• sposobach leczenia (zabiegi chirurgiczne, CHTH, HTR, RTH, antybiotyki,
• sterydy, dwufosfoniany, preparaty żelaza),
• lokalizacji bólu,
• przebytych urazach,
• wynikach dotychczasowych badań obrazowych narządu ruchu (RTG, TK, MR,
• poprzednich badaniach scyntygraficznych, DXA – densytometrii), istotnych wynikach badań laboratoryjnych: poziom FZ – fosfatazy zasadowej(nieswoisty marker aktywności osteoblastów), PSA (rak stercza), CA-15.3 (rak piersi), CEA (rak jelita grubego, gruczolakoraki),
  AFP (rak nerki, rak jądra), BETA-HCG (guzy jądra, nabłoniak kosmówkowy), CYFRA 21.1 (niedrobnokomórkowy rak płuca), NSE (drobnokomórkowy rak płuca),CA 125  (rak jajnika), TSH, TGB (rak tarczycy), PTH – guzy przytarczyc, S-100 –  czerniak, CHGR – chromogranina – guzy neuroendokrynne), uprzednio stosowanych radiofarmaceutykach, zwłaszcza w przypadku 131I, 111In, 153Sm.

Uwaga

Właściwe nawodnienie organizmu oraz całkowite opróżnienie pęcherza moczowego przed rozpoczęciem badania mają istotny wpływ na jakość́ rejestrowanych obrazów, zwłaszcza okolic miednicy.

Po badaniu

Przez 24 godziny pić więcej płynów niż̇ zwykle, dokonywać́ mikcji na siedząco i dobrze spłukiwać́ sedes (żeby nie skazić́ pomieszczenia toalety). Pacjent nie wymaga specjalistycznego postępowania lekarskiego ani pielęgniarskiego po zastosowaniu procedury. Całkowite zaniknięcie aktywności radioznacznika następuje po około 24 godzinach.

Szczegółowa instrukcja dla pacjenta do pobrania w zakładce dokumenty do pobrania.

Wskazania

Ocena czynności wydzielniczo–wydalniczej nerek. Procedura ma zastosowanie w następujących jednostkach chorobowych:

• ocena funkcji nerek w przebiegu ostrych i przewlekłych chorób układu moczowego oraz anomalii rozwojowych nerek i dróg moczowych;
• diagnostyka uropatii i nefropatii zaporowej;
• wstępna diagnostyka nadciśnienia tętniczego;
• ocena nerki przeszczepionej.

Produkt radiofarmaceutyczny

Do badań stosuje się preparat DTPA (sól sodowa kwasu dietylenotriaminopięciooctowego) znakowany 99mTc. Radiofarmaceutyk nie daje samodzielnych uczuleń, nie jest kontrastem jodowym.

Przygotowanie do badania

Konieczne jest nawodnienie pacjenta dzień przed badaniem oraz w dniu badania.
Bezpośrednio przed badaniem pacjenci muszą opróżnić pęcherz moczowy.

Uwaga

Przyjmowanie w dniu badania większej ilości płynów przyspiesza eliminację
radiofarmaceutyku z ustroju pacjenta, co może wpłynąć na obniżenie dawek pochłoniętych, zwłaszcza dla pęcherza moczowego (dotyczy wszystkich radiofarmaceutyków stosowanych do renoscyntygrafii).

W przypadku obniżonej wydolności nerek informacja ta jest niezbędna dla prawidłowego przeprowadzania badania scyntygraficznego.

Wskazania

Obrazowanie nieprawidłowości w zakresie rozmieszczenia czynnego miąższu nerkowego.

Procedura ma zastosowanie w następujących jednostkach chorobowych:

• ocena miąższu nerek w ostrym odmiedniczkowym zapaleniu nerek;
• diagnostyka anomalii rozwojowych nerek (m.in. wykrywanie nerki nietypowo położonej);
• diagnostyka różnicowa pseudoguzów z litymi guzami nerek;
• dokładna ocena względnej rozdzielczej funkcji nerek;
• wykrywanie i lokalizacja niewielkiej (śladowej) ilości czynnego miąższu nerki (m.in. ocena nerki nieczynnej radiologicznie).

Produkt radiofarmaceutyczny

Do badań stosuje się preparat DMSA (sól sodowa kwasu 2,3-dwumerkaptobursztynowego) znakowany 99mTc. Radiofarmaceutyk nie daje samodzielnych uczuleń, nie jest kontrastem jodowym.

Przygotowanie do badania

Konieczne jest nawodnienie pacjenta dzień przed badaniem oraz w dniu badania. Bezpośrednio przed badaniem pacjenci muszą opróżnić pęcherz moczowy.

Uwaga

Przyjmowanie w dniu badania większej ilości płynów przyspiesza eliminację radiofarmaceutyku z ustroju pacjenta, co może wpłynąć na obniżenie dawek pochłoniętych, zwłaszcza dla pęcherza moczowego (dotyczy wszystkich radiofarmaceutyków stosowanych do renoscyntygrafii).

W przypadku obniżonej wydolności nerek informacja ta jest niezbędna dla prawidłowego przeprowadzania badania scyntygraficznego.

Wskazania

Zobrazowanie struktury gruczołu tarczowego przy pomocy scyntygrafii z zastosowaniem 99mTc.

Procedura ma zastosowanie w następujących jednostkach chorobowych:

• ocena struktury gruczołu tarczowego, różnicowania wola guzkowego nadczynnego od zmian w chorobie Graves-Basedowa pod kątem leczenia 131I;
• diagnostyka różnych postaci nadczynności tarczycy: wole guzkowe z supresją TSH, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Plummera, ocena obszarów autonomicznych w wolu guzkowym;
• ocena funkcjonalności tarczycy w diagnostyce przewlekłego (typu Hashimoto) i podostrego (choroba de Quervaina) zapalenia tarczycy, różnicowania zapalenia tarczycy oraz nietypowej postaci nadczynności od choroby Graves-Basedowa oraz innych postaci nadczynności tarczycy;
• ocena wrodzonej niedoczynności tarczycy;
• kwalifikacja do leczenia jodem promieniotwórczym różnych postaci nadczynności tarczycy w połączeniu z wykonaniem wychwytu izotopu w tarczycy;
• ocena porównawcza badania scyntygraficznego i badania palpacyjnego tarczycy celem określenia funkcji wykrytej wcześniej zmiany guzkowej (przy indywidualnych wskazaniach);
• ocena tarczycy z powodu nieprawidłowości stwierdzanych w innych badaniach obrazowych.

Produkt radiofarmaceutyczny

Do badań stosuje się nadtechnecjan sodu 99mTcO4- uzyskiwany bezpośrednio jako eluat z generatora molibdenowo-technetowego 99Mo/99mTc, nie wymagający znakowania.

Przygotowanie do badania

Realizacja procedury nie wymaga specjalnego przygotowania pacjenta (nie musi być na czczo). Lekarz zlecający badanie może zdecydować o przerwaniu leków przeciwtarczycowych w przypadku nadczynności tarczycy na okres kilku dni (zazwyczaj 3–5 dni) przed badaniem scyntygraficznym. W przypadku stosowania preparatów l-tyroksyny i/lub trójjodotyroniny możliwe jest przerwanie leków na około 2–3 tygodnie przed planowanym badaniem scyntygraficznym.

Wskazania

Zobrazowanie struktury gruczołu tarczowego przy pomocy scyntygrafii z zastosowaniem 99mTc-MIBI.

Procedura ma zastosowanie w następujących jednostkach chorobowych:

• diagnostyka chorób nowotworowych tarczycy (szczególnie raka rdzeniastego tarczycy) wraz z monitorowaniem efektów leczenia (diagnostyka radykalności zabiegu, wznowy choroby lub diagnostyka przerzutów nowotworowych);;
• rak zróżnicowany tarczycy – badanie po operacji w celu oceny doszczętności zabiegu, wykrywanie przerzutów raka i nawrotu raka zróżnicowanego tarczycy;
• ocena guzków w tarczycy szczególnie w sytuacjach, gdy istnieją względne przeciwwskazania do zabiegu, a negatywny lub pozytywny wynik badania może pomóc w podjęciu decyzji.

Produkt radiofarmaceutyczny

Do badań stosuje się preparat MIBI ([tetra(2-metoksy-2-metylopropylo-1-izonitrylo)]-tetrafluoroboran miedzi (I)) znakowany 99mTc.

Przygotowanie do badania

Procedura badania scyntygraficznego wymaga, aby pacjent pozostawał na czczo na 4h przed iniekcją radiofarmaceutyku. Zaleca się niewielkie nawodnienie pacjenta celem zmniejszenia retencji aktywności w pęcherzu.

Wskazania

Zobrazowanie nieprawidłowości w obrębie gruczołu przytarczycznego przy pomocy scyntygrafii z zastosowaniem 99mTc-MIBI.

Procedura ma zastosowanie w diagnostyce:

• pierwotnej nadczynności przytarczyc spowodowanej występowaniem zwykle pojedynczego gruczolaka przytarczyc o często ektopowym umiejscowieniu;
• wtórnej nadczynności przytarczyc tj. przerostu przytarczyc będącej konsekwencją chronicznej hipokalcemii w przebiegu przewlekłej niewydolności nerek (szczególnie u pacjentów dializowanych), nieprawidłowego wchłaniania żołądkowo-jelitowego, krzywicy (u dzieci) oraz na skutek przyjmowania leków powodujących obniżenie wchłaniania wapnia przez jelita;
• raka przytarczyc.

Produkt radiofarmaceutyczny

Do badań dwufazowych stosuje się pojedynczy znacznik w postaci preparatu 99mTc-MIBI ([tetra(2-metoksy-2-metylopropylo-1-izonitrylo)]-tetrafluoroboran miedzi (I) znakowany technetem).

Do badań subtrakcyjnych stosuje się podwójny znacznik w postaci nadtechnecjanu sodu 99mTcO4- oraz preparatu 99mTc-MIBI ([tetra(2-metoksy-2-metylopropylo-1-izonitrylo)]-tetrafluoroboran miedzi (I) znakowany technetem).

Przygotowanie do badania

Realizacja procedury nie wymaga specjalnego przygotowania pacjenta (nie musi być na czczo).
Pożądana dostępność do wglądu dotychczasowych badań diagnostycznych.

Po badaniu

Przez 24 godziny pić więcej płynów niż zwykle, dokonywać mikcji na siedząco i dobrze spłukiwać sedes. Pacjent nie wymaga specjalnego postępowania lekarskiego ani pielęgniarskiego po zastosowaniu procedury.

Wskazania

Poszukiwanie węzła lub węzłów wartowniczych oraz zobrazowanie kierunków spływu chłonki.

Procedura ma zastosowanie w diagnostyce następujących chorób nowotworowych:

• raka piersi
• czerniaka
• raka szyjki macicy
• raka prącia

Produkt radiofarmaceutyczny

Do badań stosuje się nanokoloid ludzkiej albuminy typu: (NANOSCAN, NANOCOLL, NANOCIS, NANO-ALBUMON), znakowany radioizotopem technetu 99mTc.

Przygotowanie do badania

Realizacja procedury nie wymaga specjalnego przygotowania pacjenta. Pożądana dostępność do wglądu dotychczasowych badań diagnostycznych.

Czas pobytu na badaniu (do 2,5h) i czasowa izolacja od kobiet ciężarnych i małych dzieci (24h )

Sposób wykonania badania

Podskórne bezbolesne wstrzyknięcie niewielkiej ilości preparatu zawierającego izotop o znikomej szkodliwości promieniowania gamma dla zdrowia, który nie ma wpływu na podstawowe funkcjonowanie organizmu, aparatura podobna do TK, MR (bez towarzyszącego hałasu).

Wskazania

Lokalizacja struktur układu limfatycznego oraz ocena drenażu.

Procedura ma zastosowanie w następujących w następujących jednostkach chorobowych:

Obrzęk limfatyczny kończyn:

1. pierwotny obrzęk limfatyczny (hipoplazja, agenezja lub inne anomalie układu chłonnego z niewiadomych przyczyn),
2. wtórny obrzęk limfatyczny, najczęściej występujący:
   po terapii onkologicznej (szczególnie po radioterapii lub po zabiegu operacyjnym usunięcia regionalnych węzłów chłonnych pachowych lub pachwinowych), która powoduje uszkodzenie drożności układu chłonnego,

• przy zmianach pozapalnych naczyń chłonnych i/lub żylnych,
• po złamaniach kości i innych uszkodzeniach kończyn, które mogą upośledzać czynność układu chłonnego.

Produkt radiofarmaceutyczny

Do badań stosuje się nanokoloid ludzkiej albuminy (NANOSCAN,), znakowany radioizotopem technetu 99mTc.

Przygotowanie do badania

Realizacja procedury nie wymaga specjalnego przygotowania pacjenta.
Pożądana dostępność do wglądu dotychczasowych badań diagnostycznych.

Czas pobytu na badaniu (do 4h) i czasowa izolacja od kobiet ciężarnych i małych dzieci (24h)

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Donec odio. Quisque volutpat mattis eros. Nullam malesuada erat ut turpis. Suspendisse urna nibh, viverra non, semper suscipit, posuere a, pede