BESKIDZKIE CENTRUM ONKOLOGII
SZPITAL MIEJSKI im. Jana Pawła II w Bielsku-Białej

Regularne badania

Coraz częściej słyszymy o zaleceniach dotyczących regularnych badań profilaktycznych. Dlaczego są one takie ważne? Jakie badania powinniśmy wykonać w ramach profilaktyki dla naszego zdrowia?

 

Badania profilaktyczne to testy diagnostyczne, które mają za zadanie wykrycie nawet najdrobniejszych nieprawidłowości, które mogłyby wskazywać na wczesne etapy rozwoju wielu chorób. Mogą one obejmować zarówno testy wykonywane na podstawie próbki krwi pacjenta, wymazy lub też analizy składu moczu i innych płynów ustrojowych. Badanie te powinny być wykonywane regularnie, nawet w sytuacji braku jakichkolwiek objawów odczuwalnych przez pacjenta.

 

Badania przesiewowe pozwalają wykryć schorzenie w jego wczesnym stadium, kiedy można je łatwo wyleczyć lub zahamować jego rozwój. Najbardziej istotne są badania wykrywające choroby poważne, ale w pełni wyleczalne, więc dla pacjenta najważniejsze jest rozpoznanie choroby zanim pojawią się pierwsze objawy kliniczne.

PO CO NAM BADANIA?

Wiele schorzeń potrafi rozwijać się przez bardzo długi czas bez wywoływania objawów chorobowych. Niestety, często ma to związek z postawieniem dokładnej diagnozy dopiero na bardzo późnych etapach zaawansowania choroby, kiedy zdążyły pojawić się już nieodwracalne zmiany w tkankach. Bywa, że możliwości leczenia są wówczas znacznie ograniczone w porównaniu z tymi, które byłyby dostępne gdyby diagnoza została postawiona wcześniej, co wiąże się z gorszym rokowaniem.

Rozwojowi licznych chorób można zapobiec poprzez odpowiednio wczesną zmianę nawyków i zachowań. Bardzo często bodźcem do podjęcia tego typu odpowiedzialnej, korzystnej zdrowotnie decyzji są nieprawidłowe wyniki badań profilaktycznych, gdyż świadczą one o początku procesów patologicznych w organizmie.

WYNIK POZA NORMĄ

Wszystko jest dobrze, kiedy wynik badania jest w granicach normy. Co jednak zrobić, gdy wynik badania jest poza normą? Nie należy od razu wpadać w panikę, ponieważ zakres norm podany na wyniku dla każdego parametru to zakres, w jakim zazwyczaj mieszczą się wyniki 95% osób ze zdrowej populacji.  Już z samej definicji normy laboratoryjnej 5% osób całkowicie zdrowych będzie miało wynik poza normą. Najczęściej taki nieprawidłowy wynik należy przedyskutować z lekarzem. Jeśli sami zdecydowaliśmy się na wykonanie badań, lekarz na pewno zapyta, czy występowały jakieś objawy, które skłoniły nas do wykonania akurat tego konkretnego badania oraz czy w najbliższej rodzinie (wśród naszych krewnych) są osoby chore. Takie informacje są dla lekarza bardzo ważne, gdyż pozwalają ukierunkować diagnostykę i lepiej nam pomóc. Zdarzają się też sytuacje kiedy nasz wynik badania, np. glukozy na czczo, jest nieznacznie podwyższony – wtedy zazwyczaj wskazane jest powtórzenie badania.

 

PRZYGOTOWANIE

Należy pamiętać, że do każdego badania też należy się odpowiednio przygotować. Jeśli badanie ma być wykonywane na czczo, należy powstrzymać się od spożywania posiłków przynajmniej na 10 godzin przed pobraniem próbki krwi. Często nieprawidłowy wynik badania przesiewowego jest wskazaniem do rozszerzenia diagnostyki o bardziej szczegółowe badania diagnostyczne, dlatego nieprawidłowych wyników nie należy odkładać do szuflady. Należy jednak pamiętać, że badania profilaktyczne to nie tylko badania próbek krwi i moczu. Profilaktyka to także regularne badania cytologiczne i badanie piersi u kobiet oraz badanie prostaty u mężczyzn. Należy pamiętać o wykonywaniu badań obrazowych, jak RTG klatki piersiowej, oraz wykonywanie pomiarów ciśnienia tętniczego, masy ciała i wyliczanie wskaźników, takich jak BMI (body mass index – indeks masy ciała) podczas wizyty u lekarza, kiedy poddajemy się badaniu.

 

Badania profilaktyczne warto robić regularnie, na przykład raz w roku. To badania podstawowe, które dostarczają wielu ważnych informacji na temat stanu zdrowia człowieka. Pozwalają także na szybsze wykrycie zagrożenia i rozwoju choroby. Każdy bez względu na wiek powinien raz na jakiś czas wykonać podstawowe badanie krwi i moczu, a także badanie poziomu cukru we krwi. Zapobieganie chorobom i wykrywanie ryzyka zachorowań jest bardzo ważnym elementem ochrony zdrowia. Pozwoli nam i naszym najbliższym cieszyć się dobrym zdrowiem przez długie lata!